Dorosły z Kigoma
Tropheus duboisi z Kigoma, jezioro Tanganika [Tanzania] w akwarium.Zdjęcie wykonał Ad Konings. Określa Ad Konings

Rodzina
Cichlidae

Podrodzina
Pseudocrenilabrinae

Plemię
Haplochromini

Rodzaj
Tropheus

Status
prawidłowy


Opiekun

Opublikowany:

Ostatnia aktualizacja:
28-maj-2010

Tropheus duboisi Marlier, 1959


Tłumacz: Piotr Koba (17-kwi-2015)

Oryginalny opis jako Tropheus duboisi:

ZooBank:AB4B7D82-7543-43F4-9172-3E85C13A3C09.

  • Marlier, G.. 1959. "Observations sur la biologie littorale du Lac Tanganyika". Revue de Zoologie et Botanique Africaines. pp. 164-183 (crc00236)

Historia nazewnictwa:

Zamieszkiwane kraje:

Etymologia: Gatunek tej jest dedykowany Jeanowi Dubois, chemikowi i współpracownikowi Georgesa Marliera.

Diagnoza taksonomiczna: Tropheus duboisi różni się od wszystkich innych Tropheus węższym, zaokrąglonym, dolnym otworem gębowym (w przeciwieństwie do kwadratowego, skierowanego w dół i szerokiego). Różni się również wzorem ubarwienia: dorosłe osobniki mają niebieską głowę i czarne ciało z mniej lub bardziej szerokim białym lub żółtawym pasem na piersi, natomiast młode są czarne z rzędami białych plamek. w płetwie odbytowej znajduje się pięć twardych promieni.

Rozmiar: Do 14 cm długości całkowitej w przyadku ryb importowanych, a w akwarium czasami ponad 15 cm. Samice są zwykle nieco mniejsze niż samce.

Dymorfizm płciowy: Brak różnic w ubarwieniu płci, ale samce są zazwyczaj nieco większe niż samice.

Lokalizacja typu: Memba, j. Tanganyika, Kongo.

Występowanie: Znanych jest stosunkowo niewielka liczba populacji. Jedyna znana kongijska populacja pochodzi z lokalizacji typu (Pemba). Na wschodnim wybrzeżu gatunek ten spotyka się (z północy na południe) wokół Kigomy, Maswa, przylądka Kabogo, Halembe i wyspy Karilani. Tak zwane "Maswa" duboisi, noszące najszerszy i najbardziej żółty pas, pochodzą z okolicy pomiędzy Maswa i Halembe.

Lokalizacje: Cape Kabogo (Tanzania, undefined), Halembe (Tanzania, rodzimy), Hapa Ingii Fara Village (Tanzania, undefined), Karilani Island (Tanzania, rodzimy), Kigoma (Tanzania, rodzimy), Luagala Point (Tanzania, undefined), Maswa (Tanzania, rodzimy), Mkuyu Point (Tanzania, undefined), Pasagulu Point (Tanzania, undefined), Pemba (Kongo, Republika Demokratyczna, rodzimy).

Siedlisko: Zamieszkuje skaliste brzegi, gdzie bardziej zaawansowane ewolucyjnie gatunki grupy moori przeważnie spychają go w głębsze warstwy wody (do 30 metrów, ale zwykle bardziej pospolity pomiędzy 6-10 metrów), i mniej korzystne, bogate w osady okolice.

Pokarm: Żywi się biofilmem porastającym skały (aufwuchs), który jest odrywany z podłoża przy użyciu mniej efektywnej metody niż czynią to inni przedstawiciele Tropheus, jako że otwór gębowy jest węższy i w mniejszym stopniu skierowany ku dołowi, co zwiększa kąt między ciałem a podłożem.

Rozmnażanie: Jak inni członkowie rodzaju, Tropheus duboisi to gębacz, u którego samica inkubuje potomstwo, składający dość niewielką liczbę jaj (zazwyczaj 6-20). W zamian za to, gruszkowate ziarna ikry są jednymi z największych w rodzinie (7 mm po dłuższej osi), a wykluwające się z nich młode są relatywnie duże i dobrze rozwinięte. Okres inkubacji to ogólnie cztery tygodnie, ale często trwa kilka kolejnych tygodni (do 10), w czasie których młode są od czasu do czasu wypuszczane przez matkę w osłoniętych miejscach, ale mogą się odżywiać wewnątrz pyska samicy. Samiec nie bierze udziału w opiece nad potomstwem i zwykle przegania samicę tuż po tarle, ale w akwarium może tolerować ją w bezpośredniej okolicy swojego terytorium.

Akwarystyka: Pomimo znaczących różnic w budowie i niższego zagęszczenia populacji w swoim naturalnym środowisku, akwariowa hodowla Tropheus duboisi nie odbiega znacząco od innych przedstawicieli rodzaju. W akwariach samce wszystkich gatunków Tropheus mają w zwyczaju bronić swojego terytorium, natomiast liniowe hierarchie są obserwowane tylko w małych, przerybionych zbiornikach. By mieć możliwość zaobserwowania ich naturalnych zachowań w akwarium, Trofeusy muszą być trzymane w małych grupach składających się z kilku samców i samic w dużym zbiorniku (co najmniej 500 l, a lepiej 1000 i więcej litrów), razem z innymi członkami plemienia Tropheini, takimi jak Petrochromis, czy Simochromis. W mniejszych akwariach ich wściekłe ataki na osobniki podporządkowane zwykle prowadzą do wybicia wszystkich mniejszych samców i samic, chyba, że zbiornik jest zdecydowanie przerybiony. W niektórych przypadkach, gdy przedstawiciele płci dobrze ze sobą współgrają, można trzymać je w parze. Taka sytuacja może utrzymywać się kilka miesięcy, czy lat.

Woda powinna być intensywnie filtrowana, twarda i alkaliczna (pH 8,2), z temperaturą około 23-26°C. Ryby te należy karmić głównie pokarmami bogatymi w substancje balastowe, ponieważ są bardzo wrażliwe na schorzenia jelit. Jak u innych członków rodzaju, Tropheus duboisi mają w zwyczaju kąsać płetwy współmieszkańców zbiornika, zwłaszcza, gdy są młode, czasem redukując wydłużone końcówki płetw do nieestetycznych szczecin.

Ochrona: Tropheus duboisi jest wpisany prez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych IUCN jako (VU) Narażony (2006). Gatunek ten dysponujący ograniczonym zasięgiem występowania jest relatywnie wrażliwy na przełowienie na potrzeby handlu akwarystycznego; odmiana "Maswa" jest rzekomo przełowiona i jest rzadziej dostępna u importerów.

Komentarze: Wziąwszy pod uwagę jego wąski, dolny pysk, mniej wyspecjalizowany niż u ryb typu Tropheus moorii, Tropheus duboisi jest najprawdopodobniej najbardziej prymitywnym gatunkiem w rodzaju. Pomimo ubarwienia nieco przypominającego Tropheus sp. 'black' (czarny wzór z szerokim pasem na ciele), Tropheus duboisi prezentuje ciekawą szatę młodocianą (czarny z białymi kropkami). Wzór ten znika wraz z osiągnięciem dojrzałości płciowej, podczas gdy podporządkowane osobniki innych przedstawicieli rodzaju nadal prezentują ubarwienie młodociane (szczególnie samice).

Tropheus duboisi jest również prawdopodobnie jedynym przedstawicielem Tropheini całkowicie pozbawionym plam na płetwie odbytowej - u innych Trofeusów są one zredukowane, ale nadal widoczne. 

Szerokość pionowego pasa jest zróżnicowana pomiędzy osobnikami, a niektóre z nich prezentują wyraźne różnice między bokami, a inne nie mają go w ogóle. Niestety, "Maswa" duboisi z Halembe, prezentujący najszerszy i najbardziej żółty pas został ofiarą swojego sukcesu, aczkolwiek okazy z innych lokalizacji z całkowicie białymi pasami są równie wartościowe.

Literatura (1):

  • Marlier, G.. 1959. "Observations sur la biologie littorale du Lac Tanganyika". Revue de Zoologie et Botanique Africaines. pp. 164-183 (crc00236)

Katalogi zewnetrzne: Catalog of Fishes, Encyclopedia of Life, FishBase, ZooBank.

Cytat:

Tawil, Patrick. (maja 28, 2010). "Tropheus duboisi Marlier, 1959". Cichlid Room Companion. Źródło: na lipca 21, 2019, od: https://www.cichlidae.com/species.php?id=158&lang=pl.