Podrodzina
Cichlinae
PlemiÄ™
Heroini
Gatunku
Thorichthys
Status
prawidłowy
Opiekun
Juan Miguel Artigas Azas
Opublikowany
13-lut-2006
Ostatnia aktualizacja :
28-sie-2011
Thorichthys socolofi (Miller & Taylor, 1984)
Oryginalny opis jako Cichlasoma socolofi:
- Miller, Robert Rush & J.N. Taylor. 1984. "Cichlasoma socolofi, a new species of cichlid fish of the Thorichthys group from northern Chiapas, Mexico". Copeia. pp. 933-940 (crc00272).
Historia taksonomiczna:
- Cichlasoma socolofi, Miller et al, 1984, kombinacja oryginalna.
- Thorichthys socolofi, Kullander, 1996, nowa kombinacja.
Grupy:
- Pożywienie: Zbierające z dna
- Morfologia: Małe pielęgnice
Etymologia: Nazwa gatunkowa została nadana na cześć jednego z odkrywców, Rossa Socolofa, który przez lata zebrał wiele ryb, czyniąc je dostępnymi do badań UMMZ. Ross Socolof jest jedną z najwybitniejszych osobistości akwarystyki XX wieku. Jego wkład w to hobby jest ogromny.
Typy: Holotyp: Dorosły samiec (64.9mm długości standardowej), umieszczony w Muzeum Zoologii Uniwersytetu Michigan (UMMZ 210820). Złowiony 28 stycznia 1982 roku przez Roberta Rusha i Francis Hubbs Millerów oraz B. Chernoffa.
Paratypy: sześć okazów 32-52mm SL (UMMZ 209317), zebrane przez Rossa Socolofa, Alberta Klee, Russa Norrisa i D. Small 7 lipca 1981 w strumieniu opodal drogi Agua Azul, 26km na południe od zjazdu na Palenque (w rzeczywistości rzeka Mizol-Ha, opodal Francisco I Madero). Dwa okazy długości 51 i 63mm (UMMZ 209323) zebrane przez ten sam zespół przy autostradzie 186, 11km na południe od zjazdu na Palenque (a dokładniej rozwidlenie drogi HW186 na Bonampak).
Paratopotypy: 72 okazy 45-79mm długości standardowej, te same dane jak u holotypu.
Cechy charakterystyczne: Różni się od pozostałych Thorichthys charakterystycznym wzorem w kształcie liter L znajdującym się na bokach ciałą. Zarówno płetwa grzbietowa jak i odbytowa noszą na tylnej części otoczony na niebiesko czarny znak. Od pozostałych gatunków grupy Thorichthys helleri odróżnia się następującymi cechami: od T. helleri poprzez posiadanie wzoru XVI zamiast XV kręgów odcinka grzbietowego, VIII zamiast VII k. o. odbytowego, 6 zamiast 8 promieni odbytowych, 4 zamiast 5-6 rzędów łusek na policzku, i słabiej zaznaczonej plamy na wieczku skrzelowym. Nie ma też żółtych znaków na ciele, typowych dla T. helleri. Od T. maculipinnis różni go 6 zamiast 7 i więcej promieni odbytowych, słabsza plamka na wieczku skrzelowym, wyraźny wzór w kształcie liter L na bokach, oraz brak czerwieni na spodniej stronie głowy i niższych partiach ciała. Od T. callolepis odróżnia się go poprzez posiadanie VIII zamiast VII kręgów odbytowych, krótsze płetwy piersiowe (która nie sięga dalej niż IV kręg odbytowy), obecność plamki na wieczku skrzelowym, oraz ubarwienie. Na dolnej części boków T. callolepis posiada pomarańczowe kropki ułożone w poziome rzędy, których brak u Thorichthys socolofi. Od T. aureus różni go VIII zamiast VII kręgów odbytowych, 6 zamiast 7-8 promieni odbytowych, i ubarwienie żywych okazów, w którym na dolnej części boków ciała brak jest czerwieni, różu lub koloru łososiowego.
Rozmiar: Thorichthys socolofi to mały przedstawiciel rodzaju. Samce osiągają co najwyżej 12cm długości całkowitej, a samice pozostają mniejsze (maks. 10cm TL).
Dymorfizm płci: Samce rosną większe (samice rzadko osiągają 10cm), i mają dłuższe końcówki płetw. Płetwa ogonowa jest lekko półksiężycowata u dorosłych samców, podczas gdy u samic lekko zaokrąglona (Artigas Azas, 2006).
Nazwy popularne: Chiapas cichlid (literature, English), Mojarra de Misala (literature, Español).
Lokalizacja typu: RÃo Misalá, dopÅ‚yw rzeki Tulija w dorzeczu Grijalva, Chiapas, Meksyk; poniżej 300m n.p.m.
Występowanie: Thorichthys socolofi jest endemitem dolnego biegu (poniżej 300m n.p.m.) rzeki Tulija (system Grijalva-Usumacinta), w meksykańskim stanie Chiapas na południu kraju. Gatunek ten można spotkać w rzece i jej dopływach, np. Mizol-Ha, Bascán i Chamula. Dokładne granice występowania T. socolofi w rzece Tulija nie są określone (Artigas Azas, 2006).
Zamieszkiwane kraje: Meksyk (endemic).
Siedlisko: Będąc przedstawicielem grupy Thorichthys helleri (Miller, 1984), Thorichthys socolofi występuje jedynie w rzecznych, czystych i dobrze natlenionych siedliskach strumieni o spokojnym bądź średnim nurcie; szuka tam miejsc o wolniejszym prądzie wody. Dno rzek zazwyczaj stanowi piach, żwir i skały, w spokojniejszych odcinkach można też napotkać warstwy mułu. Stawy w nurcie rzek są połączone progami. Miejsca, gdzie na zakrętach rzek zbierają się liście to ulubione miejsce przebywania dla T. socolofi.
T. socolofi mieszka na zacienionych, otoczonych dżunglą odcinkach rzek, gdzie intensywne opady deszczu są częstym zjawiskiem. Roślinnoś wodna w większości wypadków nie występuje, jednak na obszarach o silniejszym nurcie skały są porośnięte peryfitonem. Zatopione korzenie i gałęzie drzew są pospolite. Woda jest zazwyczaj przejrzysta lub bardzo przejrzysta, alkaliczna z pH na poziomie 7.5 (nawet do 8.5) i twarda. Według moich obserwacji temperatura waha się w wąskich granicach od 20 do 26 stopni Celsjusza. Wyższe wartości pojawiają się pod koniec pory suche, od marca do maja (Artigas Azas, 2006).
Lokalizacje: Bascam River (Meksyk, native), Mizol-Ha River (Meksyk, native), Rio Tulija (Meksyk, native).
Pokarm: Thorichthys socolofi żywi się na płytkich, mulistych obszarach swojego siedliska, a także na piaszczystych ławicach między progami. Przemierza swoje terytorium trzymając się blisko dna i zbiera jadalne cząstki u podstaw skał i na substracie. Więc bardziej niż "kopaczami", Thorichthys są "zbieraczami". Zebrany materiał jest skrupulatnie badany w pysku a niejadalne części są wyrzucane przez otwór gębowy i skrzela, podczas gdy miękki materiał jest odfiltrowywane przez wyrostki skrzelowe. Przedstawiciele Thorichthys są mięsożerne, i nie zaobserwowano by przyjmowały pokarm roślinny.
Rozmnażanie: Okres rozrodczy u Thorichthys socolofi zaczyna się w ostatnich miesiącach pory suchej, w okolicach lutego, kiedy woda jest czystsza i płynie spokojniej. Tarło może wydłużyć się do lipca lub sierpnia (kiedy to miałem okazję obserwować nieliczne tarła), ale jego nasilenie zdecydowanie spada, po maju, kiedy przychodzą pierwsze deszcze. Kolonie bądź terytoria rozrodcze są formowane w płytkich wodach, gdzie nurt jest słabszy a dno pokrywa piasek, zwłaszcza w zakolach rzek; spotkać tam można również warstwy mułu i opadłych liści. Pary przebywają blisko siebie, a ich terytoria są małe, często nie są szersze niż 60cm. To samce pierwsze zajmują terytorium, co jest powiązane z przybieraniem przez nie barw dominujących. Wówczas są najpiękniejsze i zalecają się do przepływających samic rozpościerając płetwy i płynąc w ich kierunku pod lekkim kątem. Samice, jeśli są zainteresowane, odpowiadają na zaloty samca i również szeroko napinają swoje płetwy oraz okrążają go. W pewnym momencie zaczynają płynąć bok w bok, i wyginając ciało uderzają ogonem na boki czym prezentują sobie nawzajem swoją siłę i sprawność fizyczną. Gdy para się uformuje, partnerzy zaczynają oczyszczać pyskami małą powierzchnię (średnicy ok. 5cm) na zatopionym liściu lub, jeśli jest dostępny, wystawionej powierzchni kamienia. Miejsce to posłuży za substrat dla złożonej ikry.
Jak u innych gatunków Thorichthys,czarne plamki na brzegach wieczek skrzelowych po obydwu stronach głowy są używane do straszenia sąsiadujących par lub innych potencjalnych wrogów; dzięki nim ryba wydaje się większa niż jest w rzeczywistości. Gdy stają "twarzą w twarz" z przeciwnikiem opuszczają dno gardła i rozchylają pokrywy skrzelowe. Plamki imitujące wówczas szerzej rozstawione oczy powodują wrażenie, że ma się do czynienia z o wiele większą rybą. Thorichthys rzadko angażują się w bezpośredni kontakt z innymi rybami; ich preferowaną taktyką jest straszenie.
Ziarna ikry T. socolofi mają jajowaty kształt, i są nie większe niż 1,5mm. Mają żółtawy, półprzejrzysty kolor i doskonale zlewają się z barwą substratu. Średnia z jednego tarła wynosi 100-200 ziaren, co oczywiście zależy o wielkości samicy. Pilnuje ona złoża i wymusza cyrkulację wody między jajeczkami za pomocą swoich płetw piersiowych. Jej zadaniem jest również usuwanie spleśniałych ziaren, podczas gdy samiec przegania intruzów z terytorium.
W akwarium, przy temp. 26ºC larwy wykluwają się po ok 48h. Mały dołek zostaje wykopany przez partnerów, gdzie zostają przeniesione świeżo wyklute larwy. Być może niektóre pary wykopują więcej dołków, ale ja tego nie widziałem. 5 do 6 dni później, po zresorbowaniu woreczka żółtkowego, małe rybki podejmują pierwsze próby pływania, jeszcze w swoich dołkach. Następnego dnia cała gromada narybku aktywnie pływa, i jest wodzona przez parę po ich terytorium.
Pary prowadzają swoje młode na tę samą modę co inne pielęgnice z Ameryki Środkowej: samica przebywa blisko narybku, pilnuje go i kontroluje, podczas gdy samiec przewodzi całą rodziną. Sygnały dla narybku są przekazywane przez nerwowe potrząsanie ciałem oraz naprzemienne podnoszenie i opuszczanie płetw.
Liczba narybku maleje z upływem dni, i gdy młode osiągają 1cm długości (w akwarium to ok. 4 tygodnie po tarle) jest ich znacznie mniej. Presja ze strony drapieżników, takich jak Astyanax aeneus i innych, jest ogromna.
Maluchy zbierają jadalne cząstki z substratów, które mijają, a samice nie podejmują specjalnego wysiłku by im w tym pomóc (w przeciwieństwie do innych środkowoamerykańskich pielęgnic).
Niespodziewane burze mogą zniszczyć część bądź całość wylęgu, i zmusić parę do podejścia do tarła jeszcze raz.
Narybek opuszcza rodziców przy długości ok. 1,5cm, jakieś dwa miesiące po tarle. Zbierają się wówczas w zacienionych, płytkich obszarach siedliska, gdzie spotkać je można w towarzystwie wielu innych młodych ryb. Stają się wtedy dość towarzyskie, i żyją w luźnych grupach, co pomaga im w poszukiwaniu pokarmu i zapewnia bezpieczeństwo.
Akwarystyka: Thorichthys to raczej łagodne pielęgnice, a T. socolofi wraz z T. callolepis są wśród nich najspokojniejsze, rzadko stanowiąc jakiekolwiek zagrożenie do innych ryb znajdujących się w akwarium, z pobratymcami włącznie.
Thorichthys socolofi nie znosi (na śmierć, muszę dodać) niskiego stężenia tlenu w wodzie, jej złej jakości i wysokiej (powyżej 28*C) temperatury. Wolą chłodne, dobrze natlenioną wodę, odwzorowującą ich naturalne warunki życia. Jeśli jakość wody spada, dziurawica i infekcje bakteryjne czają tuż za rogiem. Nie bierzcie tych słów lekko!
Dla grupy tego gatunku nie polecałbym akwariów mniejszych niż 250 litrów. Jeżeli chodzi o wystrój, wolę zbiorniki o nieco naturalnym wyglądzie z otoczakami i drewnem. Drobny piasek na dnie pozwoli im (oraz tobie) cieszyć się typowym dla nich przeszukiwaniem dna w poszukiwaniu jedzenia. Będziesz mógł wtedy zauważyć, że podczas karmienia ryby pozostawiają w dnie małe dołki.
Towarzystwo ryb rozpraszających, takich jak Poecilia ssp. pozwoli uwidocznić ich ciekawskie usposobienie. Wspomniane piękniczki świetnie sprawdzają się u mnie, ale każdy większy gatunek ryb rozpraszających będzie odpowiedni. Unikajcie ryb, które skubią płetwy, bo możecie uzyskać efekt odwrotny od oczekiwanego. Poza tym, mimo swojego niewinnego wyglądu i spokojnego usposobienia T. socolofi może polować na mniejsze ryby
Wyżywienie nie stanowi żadnego problemu; są żarłoczne, jeśli tylko zapewnione są im odpowiednie warunki życia. Uznaję przedstawicieli grupy T. helleri za ryby delikatne jeśli chodzi o dobór diety. Z tego powodu nie podaję im mięsa zwierząt lądowych, mimo, że są to drapieżniki. Dzięki temu ryby nie dostają niebezpiecznych zaparć.
Jeżeli chodzi o rozmnażanie, to w dobrze przygotowanym akwarium nic nie powstrzyma ich od tarła; w tym samym momencie może rozmnażać się nawet kilka par. W warunkach akwariowych Thorichthys socolofi z chęcią składa ikrę na drewnie, glinianych doniczkach, a może nawet i na szybach. W czasie tarła nie robią się nadzwyczaj agresywne, a grupkę młodych można podchować w głównym zbiorniku. Od samego początku można je karmić larwami artemii. Mimo, że kilka początkowych prób może zakończyć się niepowodzeniem, jako że są to płochliwe i nerwowe, w końcu na pewno się uda i będziecie mogli w swoim akwarium cieszyć oczy całą paletą ich złożonych zachowań!.
Ochrona: Thorichthys socolofi nie jest wpisany przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych IUCN jakoThorichthys socolofi jest ujęty w Meksykańskiej Oficjalnej Normie NOM-059-ECOL-2001, uznany jako gatunek wymagający specjalnej ochrony. Siedliska pozostają stabilne na większości obszaru ich występowania (2009).
Komentarze: Mimo, że dzięki Rossowi Socolofowi ta śliczna pielęgnica pojawiła się w amerykańskich akwariach już w latach 80. ubiegłego wieku, ten piękny i spokojny przedstawiciel rodzaju Thorichthys został w pewnien sposób pominięty z powodu mało znanej i śmiesznej (może nie dla osób które miały w niej swój udział) historii. Ściślej mówiąc spór biznesowy o farmę ryb ozdobnych, pomiędzy odkrywcą gatunku, Rossem Socolofem, a magnatem przemysłu akwarystycznego, Herbertem Axelrodem (byłym właścicielem Tropical Fish Hobbyist), spowodował, że zakazano wspominać o Thorichthys socolofi w jakiejkolwiek publikacji T.F.H., a w All Cichlid Atlas zamieszczanym w tym czasopiśmie opisano je jako "niezbyt atrakcyjne ryby bez jakiegokolwiek charakteru". To wszystko zaczęło zmieniać się gdy T.F.H. zostało sprzedane i Rusty Wessel, bliski przyjaciel R. Socolofa i miłośnik Thoricthys zamieścił w magazynie (znajdującym się pod nową redakcją) artykuł prezentujący jak wspaniałe są to pielęgnice (Wessel, 2001). Rękopis został natychmiast dopuszczony do publikacji przez zajmującą wówczas stanowisko redaktora naczelnego Mary Ellen Sweeney. Reasumując: polityka wpływa również na ryby akwariowe!.
Literatura:
- Artigas Azas, Juan Miguel. 2006. "La Mojarra de Misala - Thorichthys socolofi (Miller & Taylor, 1984)". Cichlid News Magazine. v. 15; n. 1; pp. (crc01257).
- Instituto Nacional de EcologÃa (INE). 2001. "NORMA Oficial Mexicana NOM-059-ECOL-2001". Mexico (crc01158).
- IUCN. 2002. "IUCN Red List of Threatened Species". International Union for the Conservation of Nature (crc01159).
- Kullander, Sven. 1996. "Heroina isonycterina, a new species of cichlid fish from Western Amazonia, with comments on cichlasomine systematics". Ichthyological Explorations of Freshwaters. v. 7(n. 2), pp. 149-172 (crc01223) (streszczenie).
- Miller, Robert Rush & J.N. Taylor. 1984. "Cichlasoma socolofi, a new species of cichlid fish of the Thorichthys group from northern Chiapas, Mexico". Copeia. pp. 933-940 (crc00272).
Cytat:
Artigas Azas, Juan Miguel. (sierpnia 28, 2011). "Thorichthys socolofi (Miller & Taylor, 1984)". Cichlid Room Companion. Źródło: na maja 21, 2013, od: http://www.cichlidae.com/gallery/species.php?id=250&content=profile&lang=pl.
Copyright 1996-2013 Juan Miguel Artigas Azas, All Rights Reserved

